امور کارورزی

 -کارورزي چيست؟

هر تجربه آموزشي را که با شغل ترکيب شود، مي توان  کارورزي ناميد و همين ترکيب است که کارورزي را به ابزاري منحصر به فرد براي ( کنکاش شغلي) (Career Exploration) تبديل مي کند.

اصل کلمه کارورزي به واژه (کارورز) بر مي گردد و به فردي گفته مي شود که در حين تحصيل در آموزش عالي و يا بلافاصله بعد از پايان دوران تحصيل ون تنها با هدف کسب تجربه و مهارت کاري و عملي در موسسه اي مشغول به کار مي شود.

کارورزي مي تواند براي افراد حالت اجباري يا اختياري داشته باشد. يعني کارورز گاهي اوقات بايد براي گذراندن دو يا سه واحد درسي در دانشگاه به دوره کارورزي روي بياورد و يا اينکه خودش به طور داوطلبانه در يک واحد صنعتي يا اداري مشغول کار (بون دستمزد) شود. دوره کارورزي امکان و فرصتي براي آشنايي دانشجويان با محيط کار محسوب مي شود که نه تنها باعث افزايش قابليت هاي آنان براي اشتغال در آينده مي شود بلکه به کارورزان قدرت انتخاب بيشتري در انجام وظايف ارائه شده مي دهد تا بتواند بهتر به علاقمندي ها و گرايش هاي خود در زمينه هاي مختلف پي برده و نقاط ضعف و قوت کار خود را ارزيابي کنند.

2-مشکلات کارورزي در ايران

برخي از مشکلات کارورزي دانشجويان دانشگاههاي ايران را مي توان به دو بخش زير تقسيم کرد:

مشکلات ناشي از دانشگاه ها:

1- عدم حضور استاد راهنما(يا سرپرست کارآموز) و عدم ارتباط وي در حين کارورزي.

2- کمبود منابع اطلاعاتي: کمبود منابع موجود و عدم تشابه آنها، امکان کسب تجربه يکسان را براي دانشجويان هم رشته فراهم نمي کند لذا سطح ياد گيري دانشجو متفاوت خواهد بود.

3- نحوه ارزيابي کيفيت کارورزي: در اکثر مراکز دانشگاهي به ميزان فراگيري و افزايش دانش عملي دانشجو در طي دوره کارورزي توجه زيادي نمي شود و ارائه گزارش و دادن نمره بيشتر جنبه رفع تکليف به خود گرفته است.

     

مشکلات ناشي از محيط  کار

1-      پذيرش: اغلب سازمان ها يا واحدهاي صنعتي بزرگ معمولا از پذيرش دانشجو خودداري مي کنند، يا شرايطي قائل مي شوند که دانشجو ترجيح مي دهد در سازمان ها و واحدهاي صنعتي کوچک تر به کارورزي بپردازد.

2-  نداشتن مسوول خاصي براي راهنمايي دانشجويان در سازمان ها يا واحدهاي صنعتي.

3-  برخوردار نبودن دانشجويان از امکانات رفاهي.

4- ساير مشکلات: مانند نبود انگيزه کافي در مديران سازمان ها يا واحدهاي صنعتي و نا آشنايي آنها با اهميت کارورزي.

 

از طرفي در زمينه کارورزي در ايران هنوز برنامه مدون و مصوبي وجود ندارد.

3-  اهميت و مزاياي کارورزي

در کل هيچ جانشيني براي براي تجربه عملي وجود ندارد. کارورزي ابزاري براي تبديل تئوري به عمل و همچنين تلاشي براي ايجاد پيوندهايي بين محيط عملي و مراکز آموزشي است.

براي انجام کنکاش شغلي نيز کارورزي از بقيه گزينه ها مناسب تر است. واضح است که هرگز نمي توان از طريق مطالعه يا گفت و گو با افراد مطلع به اطلاعات کافي و مورد نياز براي کنکاش شغلي دست يافت. کارورزي يک تجربه دست اول و عملي است که به فرد اجازه مي دهد بهترين نتيجه گيري ها را درباره ارتباط احتمالي خود و يک زمينه شغلي، انجام دهيد.

 

الف) کنکاش شغلي و توسعه مهارت ها

يکي از با ارزشترين جنبه هاي کارورزي ممکن است بدست آوردن فرصت براي صحبت کردن رسمي يا غير رسمي با افراد حرفه اي در زمينه شغلي که کارورزان به آن علاقه دارند، باشد. کارورزان مي توانند از آنها درباره مسيرهاي شغلي شان بپرسند و از آنها بخواهند تا به آنها يا در کل کساني که در ابتداي اين مسير شغلي قرار دارند نصيحت يا توصيه کنند.

 

 

ب) شبکه سازي

افرادي که در حين کارورزي ملاقات مي شوند، ممکن است بعدها به طور شگفت آوري در زندگي کارورزان دوباره ظاهر شوند، به ويژه اگر کارورزان به فعاليت در آن زمينه شغلي يا زندگي در همان شهر ادامه دهند. براي مثال ممکن است يکي از همکاران سابق کارورزان در يک دوره کارورزي به همکار، رئيس، مشتري و يا حتي مربي آنها بدل شود.

 ج) مزاياي دو جانبه

همانطور که کارورزان مشغول کارورزي براي يک سازمان هستند، ممکن است آن سازمان نيز در حال ارزشيابي آنها باشد و اگر کارورزان تصميم بگيرند که علاقه مند هستند پس از کارورزي در آن سازمان مشغول به کار مي شوند، آن وقت دوره کارورزي مي تواند برگ برنده کارورزان باشد. در واقع امروزه بسياري از کارفرمايان مايل هستند تا کارمندان جديد خود را از ميان کارورزان خود انتخاب کنند زيرا آنها شناخت بهتري نسبت اين افراد دارند.

 4-وضعيت کارورزي در کشورهاي پيشرفته

    کشورهاي پيشرفته به منظور پيوند توانايي هاي دانشگاه و نيازهاي بخش خصوصي/ صنعت الگوهاي گوناگون بسياري بکار برده مي شود که از ميان  آنها مي توان به موارد زير اشاره کرد:

الف) مشاوره

1-  قرار دادهاي مشاوره اي براي حل مسائل آشکار: زماني اس که مديران صنايع به دانشگاه مراجعه مي کنند و از محققان در زمينه يک مشکل خاص که با آن مواجه شده اند مشاوره مي گيرند.

2-  قراردادهاي مشاوره اي براي يافتن و حل مشکلات: بعلت مشغوليت زياد مديران صنعت معمولا بسياري از مسائل و مشکلات از ديد آنها مخفي مي ماند. در اين زمان محققان دانشگاه مي توانند مشکلات آنها را تشخيص داده و براي آن راه حل پيشنهاد کنند.

 

ب) توسعه آموزش و برنامه هاي آموزشي

1- دوره هاي تکميلي با مدرک مشترک: اين دوره ها که اغلب در مقاطع کارشناسي ارشد و توسط متخصصين دانشگاهي و صنعتي به کمک هم طراحي و اجرا مي شوند نقش موثري در افزايش بهره وري و کاراآيي نيروي انساني و سيستم آموزشي دانشگاه دارد، بطوري که اغلب پروژهاي دانشجويي در اين روش به نوآوري و خلق محصول يا خدمت جديد منجو خواهد شد.

 

2- دوره هاي مداوم آموزش کوتاه مدت: اين دوره ها با هدف به روز نگه داشتن اطلاعات فني و علمي کارشناسان بخش صنعت طراحي و با مشارکت صنعت انجام مي پذيرد.

 

ج) فعاليت هاي تحقيق و توسعه

1- پيمانکاران پژوهش: در اين روش، پس از تعيين موضوعات تحقيق که مي تواند به شيوه مشاور نيز صورت گرفته باشد، کارشناساني از صنعت که بکارگيرندگان نتايج حاصله مي باشند، به مراکز تحقيقاتي دانشگاهي معرفي شده، تا اولا در طول اجراي پروژه هماهنگي هاي لازم را به عمل آورده و ثانيا در صورت نياز آموزش هاي لازم را دريافت کرده و نتيجه تحقيقات را با خود به صنايع مربوطه عودت نمايد.

2- اجراي مشترک پروژه ها: در اين روش پروژه به صورت مشترک تعريف و اجرا و نظارت مي شوند. البته ساماندهي و تقسيم وظايف بر اساس نوع پروژه مي تواند متفاوت باشد.

3- سرمايه گذاري مشترک پروژه ها: در بسياري از زمينه ها که مورد علاقه هر دو طرف دانشگاه و صنعت مي باشد، پروژه هايي تعريف و با سرمايه گذاري مشترک اجرا مي شوند که هم دانشگاه و هم صنعت از دستاوردهاي آن جهت توسعه علوم و فن آوري استفاده مي نمايد. اين کار مي تواند به صورت تاسيس مراکز تحقيقاتي مشترک نيز صورت پذيرد که در اين صورت مرکز تاسيس شده داراي شخصيت حقوقي مستقل خواهد بود

همچنین می توان به سایر زمینه های همکاری از قبیل بازدید منظم متقابل، نشست های سازماندهی شده مشترک، کنفرانس ها و سمینارها، انتشارات مشترک، نمایشگاه مشترک، حمایت صنعتی از دانش پژوهان و انجمن ها و کارآموزی دانشجویان در صنعت اشاره نمود.

4- کار آمد شدن دانشجویان در هر  زمینه ای و همچنین مهیا کردن آنها برای اشتغال، چیزی فراتر از آموخته های نظری کلاس درس را می طلبد و نتایج مثبتی که از همپا شدن علم با عمل حاصل می شود بر هیچ کس پوشیده نیست. کارورزی به دانشجویان فرصت می دهد تا به بهترین نحو از یک محیط کاری عینی تجربه کسب کنند. امروزه در جهان، کارورزی(Intemship) بهترین گزینه برای انجام کنکاش شغلی به شمار می رود. در واقع کارورزی یک تجربه دست اول و عملی است که به  دانشجویان اجازه می دهد بهترین نتیجه گیری ها را در باره ارتباط احتمالی خود و یک زمینه شغلی، انجام دهند. از همه مهمتر اینکه کارورزی می تواند به دانشجویان مهارت های شغلی مهمی را همانند برقراری ارتباط، تعهد کاری، وقت شناسی، حل مساله، کارگروهی، خود مدیریتی، برنامه ریزی و سازماندهی و آشنایی با فن آوری بیاموزد که امروزه برای شاغل شدن بسیار واجب و ضروری هستند. اما متاسفانه کارورزی در سیستم آموزش عالی کشور ما چندان از سوی دانشجویان جدی گرفته نمی شود. به نظر می رسد دلیل این امر عدم آشنایی دانشجویان با ضرورت آمادگی شغلی در دوران دانشجویی و عدم اطلاع از نقش حیاتی کارورزی در آمادگی شغلی باشد.

5- به همین دلیل است که اکثر کارورزان ما ابتدایی ترین اصول و مقررات محیط کار نظیر نحوه برخود با مجموعه کارمندی و کارگری را نمیدانند و در نتیجه قلدر به استفاده بهینه از این دوره حیاتی نمی باشند.

6-در حقیقت دانشجویانی که از یک سو بنیه علمی خود را تقویت می کنند و از سوی دیگر خود را از نظر عملی و کاربردی آماده می کنند، براحتی وارد بازار کار می شوند و حتی حاضر به کار کردن با حقوق ها و دستمزدهای پایین نیستند.

با بررسی های انجام شده توسط محققان، به نظر می رسد که برای انجام یک کارورزی صحیح و موثر عواملی همچون مدیریت، برنامه ریزی صحیح، نوع کار ارائه شده به کارورز ، میزان اعتبار دوره کارورزی و حمایت های جانبی از کاروز دخیل هستند.

 

برای مشاهده و دریافت صفحه نخست پروژه نهایی کارورزی و فرمت تهيه پروژه  بر روی عناوین زیر کلیک نمائید.

                               فرمت                       صفحه نخست     

 

جهت مشاهده کلیات طرح کارورزی در سال 88 اینجا را کلیک نمائید.